10 opvattingen over slaap onder de loep: feit of mythe?’

10 opvattingen over slaap onder de loep: feit of mythe?’
Foto: Bram Saeys/Hollandse Hoogte
Kan ik verloren slaap in het weekend inhalen? Helpt een glas wijn om beter te slapen? En doe ik er goed aan om na een slapeloze nacht een middagdutje te doen? Over slaap bestaan nog veel misvattingen. Om de Week van de Slaap op gang te trappen, zetten we er tien op een rijtje.

1. ALS IK NIET KAN SLAPEN, BLIJF IK MAAR IN BED LIGGEN. DE VAAK KOMT DAN WEL.

Het is behoorlijk simpel: in een bed ga je liggen om te slapen. Makkelijk gezegd, maar wat als je de slaap niet kan vatten? Het heeft weinig zin om te beginnen woelen en na te denken over wat je de volgende dag allemaal moet doen. Ook schaapjes tellen – een trucje dat ons van kindsbeen is aangeleerd – is eigenlijk geen goed idee. Het zorgt er namelijk voor dat je hersenen actief blijven, terwijl het net de bedoeling is om tot rust te komen. De beste remedie is: even opstaan, je zinnen proberen te verzetten en even later nog eens opnieuw proberen.

2. DE UREN DIE IK VOOR MIDDERNACHT SLAAP, TELLEN DUBBEL

Wanneer je precies onder de wol kruipt, is niet zo belangrijk. Maar het is wel zo dat je tijdens de eerste drie uren het diepst slaapt. Een gemiddelde slaapcyclus duurt anderhalf uur, en de eerste paar cycli zijn de belangrijkste omdat in die kernslaap het fysiek en emotioneel herstel en de gegevensverwerking gebeurt. Naarmate de nacht vordert worden de slaapcycli korter, en de slaap lichter. Deze stelling klopte dus toen mensen vroeger gingen slapen, en om middernacht al twee slaapcycli achter de rug hadden. Maar vandaag is dit een mythe.

 

3. NA EEN WEEK MET WEINIG SLAAP, KAN IK IN HET WEEKEND BIJSLAPEN

Iedereen heeft wel eens zo’n week waarin je minder aan slapen toekomt dan goed voor je is – paar avonden op stap geweest, deadlines op het werk,… Gelukkig is er het weekend om die verloren uren slaap in te halen, toch? Niet helemaal. Enkele uurtjes langer slapen kan uiteraard geen kwaad, maar het is toch belangrijk om je slaapritme niet te veel te verschuiven en je interne klok te verstoren. Daarom raden specialisten aan om ook in het weekend op (ongeveer) hetzelfde moment op te staan als tijdens de week, en eerder iets vroeger te gaan slapen. Minder prettig, maar wel beter.

4. TV-KIJKEN VOOR HET SLAPENGAAN WERKT ONTSPANNEND

Hersenloos van het ene kanaal naar het andere zappen op de tv, gamen op de tablet of voor de zoveelste keer die dag Facebook checken op je smartphone. Het zijn handelingen die ons wel ontspannen, maar waar we niet bepaald van tot rust komen. Bovendien belemmert het ‘blauwe’ licht van beeldschermen een goede nachtrust. Het onderdrukt de productie van het slaaphormoon melatonine en belet zo ons lichaam om zich voor te bereiden op de nacht.

5. IEDEREEN MOET ACHT UUR SLAPEN

Het is een vaak terugkerend cijfer, dat een mens het best functioneert met acht uur slaap. Die acht uur is natuurlijk een gemiddelde, en hoeveel slaap iemand nodig heeft verschilt van persoon tot persoon. Belangrijker dan het exact aantal uren slaap, is de slaapkwaliteit. Een slaappatroon bestaat uit verschillende fasen (inslapen, lichte slaap, diepe slaap, REM-slaap) en duurt 90 tot 120 minuten. In een normale nacht wordt deze cyclus vier à vijf keer herhaald. Een goede nachtrust bestaat dus uit 6 tot 9 uur slaap.

6. ALS IK SLECHT SLAAP, BIEDT EEN SLAAPPILLETJE SOELAAS

Hoe verleidelijk het ook kan zijn om na een langere periode van slecht slapen naar medicatie te grijpen, toch zijn slaappillen geen structurele oplossing. Slaapmedicatie is immers niet zonder bijwerkingen, en er treedt al snel gewenning op – wat stoppen nadien vaak bemoeilijkt. Bovendien dragen veel populaire slaapmiddelen niet bij aan de kwaliteit van je nachtrust. Het lijkt wel zo dat je beter slaapt, maar dat is vooral omdat je je niet meer herinnert dat je wakker lag. Het loont om niet de symptomen te bestrijden, maar te achterhalen wat de oorzaak van je slaapprobleem is.

7. EEN GLAS WIJN HELPT OM BETER TE SLAPEN

Het verdovende effect van alcohol helpt om makkelijker de slaap te vatten, maar is later in de slaapcyclus vooral nadelig. De diepe slaap in de eerste uren van de nacht wordt met alcohol dieper, maar van zodra het effect is uitgewerkt slaap je net veel lichter en ben je ‘s ochtends minder uitgerust. En met een glas te veel op wordt de kans op een slechte nacht alleen nog maar groter: je zweet meer, moet vaker plassen, en begint wellicht ook te snurken. En dat laatste verstoort dan ook nog eens de nachtrust van een eventuele bedgezel. Drink dus met mate, en bij voorkeur ten laatste enkele uren vóór bedtijd. Ook cafeïne, nicotine en zware maaltijden zijn overigens af te raden vlak voor het slapengaan.

8. EEN MIDDAGDUTJE KAN WONDEREN DOEN

Winston Churchill, Albert Einstein, Thomas Edison,… Stuk voor stuk succesvolle mannen die fervente aanhangers waren van het middagdutje. De meningen over zo’n siësta zijn verdeeld. Het helpt om de batterijen bij te laden en de rest van de dag productiever te maken, maar heeft tegelijk een nadelig effect op de kwaliteit van je belangrijkste slaapmoment ’s nachts. Middagdutjes zijn dus enkel aan te raden voor wie extreem lange dagen klopt en niet aan voldoende nachtrust toekomt. En als je toch een power nap overweegt, hou die dan kort genoeg, en begin er niet te laat aan.

9. NA HET SPORTEN SLAAP IK BETER

Over het algemeen is sporten goed, daar is weinig discussie over. Ook als je ‘s avonds de fitness induikt of je loopschoenen aantrekt, heeft dat niet meteen een verstorend effect op je nachtrust. Integendeel zelfs. Het enige waar je rekening moet mee houden, is dat er voldoende tijd is tussen het sporten en het slapengaan. Door de lichaamsbeweging stijgt de temperatuur in lichaam en hersenen. Om goed te kunnen slapen, moet de lichaamstemperatuur net een beetje zakken.

10. EEN LEKKER WARME KAMER HELPT OM IN TE SLAPEN, ZEKER IN DE WINTER

Om in slaapmodus te kunnen gaan, laat het menselijk lichaam de kerntemperatuur lichtjes zakken. Daarom is het dus niet onbelangrijk hoe warm of koud een slaapkamer is –  ideaal bedraagt de temperatuur gemiddeld 18 graden Celsius. Ook cruciaal is dat er voldoende zuurstof in de slaapkamer is en dat ze voldoende verlucht wordt – ook in de winter. Onthoud ook dat een bed (en dus ook een slaapkamer) enkel dient om in te slapen. Maak er dus geen tweede woonkamer van, en zorg voor een rustige inrichting. Zo kan je sneller ontspannen, en zal je beter slapen.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s